พยาธิทางเดินอาหารในสุนัข ตัวเล็กแต่อันตรายไม่เล็ก

พยาธิทางเดินอาหารในสุนัข ตัวเล็กแต่อันตรายไม่เล็ก

การติดพยาธิทางเดินอาหารสุนัขมักพบในวัยเด็ก ช่วงอายุตั้งแต่ 1 สัปดาห์ – 3 เดือน พยาธิที่มักพบ ได้แก่ พยาธิตัวกลม พยาธิแส้ม้า พยาธิตัวตืด และพยาธิใบไม้ในตับ โดยอาการจะแตกต่างกันไป ได้แก่
• พยาธิตัวกลม : ติดเชื้อผ่านทางการกินไข่พยาธิเข้าไปในทางเดินอาหารโดยตรง หรือสามารถติดจากแม่สู่ลูกได้ หากติดจากแม่สู่ลูก พยาธิตัวกลมจะกระจายไปตามกระแสเลือด ไปยังปอด และสามารถไอออกมาเป็นพยาธิและกลืนเข้าสู่ทางเดินอาหาร อาการที่พบมีตั้งแต่ ซึม อาเจียน ท้องร่วง ผอม บางรายมีภาวะปอดอักเสบร่วมด้วย พยาธิโตเต็มวัยสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า จะพบในลำไส้โดยไม่ยึดเกาะ และถูกขับถ่ายออกมาพร้อมอุจจาระ
• พยาธิแส้ม้า : ขนาดตัวเล็กกว่าพยาธิตัวกลม ติดต่อผ่านทางการกินตัวอ่อนเข้าไป และการไชผ่านผิวหนัง พยาธิชนิดนี้จะทำให้ผนังลำไส้เป็นแผลมีเลือดออก ถ่ายปนมูกเลือด น้ำหนักตัวลด และเกิดภาวะเลือดจางตามมาได้
• พยาธิตัวตืด : ลักษณะตัวแบนยาว แยกเป็นปล้องคล้ายเมล็ดข้าว เห็นปะปนมากับอุจาระ ติดต่อผ่านทางการกิน ทำให้เกิดอาการท้องเสีย อาหารไม่ย่อย ซึม อ่อนแรง คันบริเวณก้น ผิวหนัง หลัง ลูกสุนัขจะแสดงอาการไถก้น
• พยาธิใบไม้ : สามารถแพร่ไปได้หลายอวัยวะและก่อให้เกิดโรคแตกต่างกัน พยาธิใบไม้ในทางเดินอาหาร หากติดในปริมาณมากจะทำให้เกิดลำไส้อักเสบ แต่หากติดเข้าไปในตับมักจะไปที่ถุงน้ำดีและท่อน้ำดี ก่อให้เกิดถุงน้ำดีอักเสบ อุดตัน ตับอักเสบ ค่าตับสูงขึ้น ซึม อ่อนแรง

ตัวอย่างเคสวันนี้ น้องหมูหยองสุนัขเด็กวัย 2 เดือน  มาด้วยอาการท้องเสีย อาเจียน ซึม ตรวจไวรัสลำไส้อักเสบผลเป็นลบ ตรวจเลือดเจอภาวะเลือดจางรุนแรง และภาวะตับอักเสบค่าเอนไซม์ตับสูง ตรวจอุจจาระ พบไข่พยาธิ รวมไปถึงพบพยาธิตัวกลมโตเต็มวัยออกมากับอุจจาระจำนวนมาก หลังจากได้รับการรักษาถ่ายพยาธิและการรักษาแบบประคับประคองให้สารน้ำและพลังงาน อาการท้องเสียดีขึ้น เริ่มมีแรงกินอาหารได้ ไม่มีอาเจียน แต่ยังต้องรักษาภาวะเลือดจางและตับอักเสบต่อเนื่อง

ลูกสุนัขสามารถเข้าโปรแกรมตรวจสุขภาพและถ่ายพยาธิได้ตั้งแต่อายุ 2 สัปดาห์ และควรถ่ายพยาธิซ้ำทุก 2-3 สัปดาห์จนอายุ 12 สัปดาห์ หลังจากนั้นพิจารณาถ่ายพยาธิทุก 3-6 เดือนตามความเสี่ยงการติดพยาธิ

บทความโดย: ส.พญ.ปุณยาพร เครือแวงมล